Showing posts with label learning. Show all posts
Showing posts with label learning. Show all posts

Download bằng torrent

Nghe thiên hạ đồn download bằng torrent nhanh lắm. Đó là giao thức peer-to-peer, nghĩa là chia sẻ trực tiếp từ máy nọ sang máy kia, càng nhiều máy chia sẻ tốc độ download càng lớn, thời gian download càng nhanh.
Thích thì thích thật, nhưng phải đến gần 2 năm sau khi biết đến nó, mình mới can đảm dùng. Dùng rồi mới biết, nó không thực sự ưu việt như mình tưởng tượng ra lúc đầu. Củ tỷ thì thế này:
  1. Ở Việt Nam có 2 trang download lớn nhất sử dụng torrent, đó là www.viettorrents.vn và www.hdvnbits.org. Trang đầu tiên thì không thể đăng ký làm thành viên được, lý do thì lâu quên bố mất rồi. Trang thứ 2 thì phải có người mời. Mà mỗi thành viên chỉ được mời có 3 lần, nếu vô phúc mà mail cái thằng được mời có vấn đề không check được, không hiển thị đf cường link, là chào thân ái và quyết thắng.
  2. Khi đã là thành viên và đã được quyền tiếp cận file, bạn cần phải hết sức kiên nhẫn trong việc download file về máy. Khi hỏi thành viên kỳ cựu, hắn bảo "download ít ít thôi", mình hỏi "ít là 2-3 phim/ngày à?", hắn bảo "sao ít thế, down nhiều thì nó up cũng nhiều, thế mới nhanh nâng hạng". Thế là mình làm cho quả 5 phim/ngày, kết quả là ratio của mình tụt thảm hại, đến 0.6, mức độ sắp bị treo nick.
  3. Nguyên tắc p2p của giao thức này là khi bạn tải file về máy, file đó sẽ tự động được chia sẻ với các máy khác cần download. Vì thế, bạn cần rất rất nhớ phải để các file download vào 1 ổ cố định. Ban đầu tham gia, mình cứ bỏ nó vào computer, chẳng mấy chốc mà máy đầy ặc, mình phải vội chuyển nó sang ổ cứng, thì nó k cho chuyển, vì utorrent không thể tìm được đường link tới file mà chia sẻ với máy khác. Cố chuyển thì đương nhiên link hiện tại sẽ mất, kéo theo là tỷ lệ upload rơi thúc xuống đáy, vực mãi chả dậy. Điều này khiến cho ratio của bạn thấp hẳn đi.
  4. Khi bạn lưu file tại ổ cứng di động, cũng phải lưu ý rằng cứ khi nào bật máy lên, bạn đã phải để ổ cứng đó được cắm vào máy tính và hoạt động bình thường. Vì rằng utorrent tự động chạy khi khởi động, nếu không tìm thấy đường link gốc, nó sẽ báo ngay về trung tâm và đương nhiên tỷ lệ upload không hề được tính. Giờ trót dùng phần mềm này, mình cứ như ôm cục nợ trong người, lúc nào cũng khư khư cầm cái ổ cứng trong tay và connect với computer trước khi turn on. Rõ khổ.
  5. Khi đường link tớ file gốc bị lỗi, phần seeding của utorrent thường đổi sang màu mân chín (nếu bình thường là màu xanh). Vụ này mình cũng chưa hiểu tại sao và phải giải quyết thế nào, sau 1 thời gian, trang web download sẽ thông báo nghiêm cấm sử dụng file đó nữa. Đương nhiên là ratio của bạn sẽ lại bị trừ.
  6. Khi ratio của bạn thấp quá, phần quà của người khác cho bạn (là điểm để đổi lấy ratio cao hơn) cũng không thể quy đổi thành points. Đúng là, Hà Nội không vội được đâu. Cứ phải thong dong chờ đến lúc ratio đạt đến 1 mức cao hơn nào đó mới được mở quà.
Đại loại thế. Quả thực, nhanh thì có nhanh, nhưng hệ lụy đằng sau cũng nặng óc lắm. Mình đã tự tìm 1 giải pháp là tự upload file lên, nhưng file của mình không ai ham, không ai chia sẻ thì cũng chả có tác dụng gì. Được 2 chú thì nản.
Mình vẫn khoái IDM và JDownloader, tuy không cái nào hoàn hảo cả, nhưng chí ít mình cũng độc lập tự do hạnh phúc, muốn share lúc nào thì share, không thì thôi, không bị bố con thằng nào động chạm, trừ với chả phạt.
Một vài điều cho những bạn còn đang choáng ngợp với quảng cáo về torrent. Còn mình, trót đâm lao phải theo lao, cứ phải cố kéo ratio lên để còn nhận quà, và còn tiếp tục download phim ảnh.
Haizz
----------------------------------
 chi and cubi

Dạy học lớp 1 (4)

Giờ thì cuộc sống dạy cho mình hiểu điểm chấm trong nhà trường chả có ý nghĩa mấy, tiểu học càng không ý nghĩa, lớp 1 càng không ý nghĩa nữa. Mà lớp 1 ở Việt Nam thì coi như hẳn là vô nghĩa.
Ví dụ thế này nhé:
  1. Cô cháu thi giữa kỳ 1. Sau buổi thi Toán, cô giáo chủ nhiệm phàn nàn rằng "Cả lớp có mỗi nó không làm được bài. Nói mẹ đến gặp cô". Cả nhà giật mình. Và lo ngay ngáy. Không phải lo vì có thể con bị điểm kém. Mà lo vì câu nói của cô. Con bé hàng ngày học tại nhà môn Toán cũng không đến nỗi nào. Nó bị áp lực gì mà thi lại không làm được bài. Thắc mắc không biết hỏi ai. Cho đến tận ngày hôm sau, mẹ ra trường gặp cô. Thì ra cháu được 7 điểm. Cô bảo, lớp có 1 bạn hơi đao nên "bị" điểm 6. 7 điểm thì có vài bạn. Còn đâu toàn 8-9-10. Mình nghe xong thở phào nhẹ nhõm. 7 điểm mà bảo dốt nhất lớp thì mình cũng bái phục cô.
  2.  Mà đúng là mình bái phục thật. Mình thiếu nước trải báo trước mặt cô mà quỳ sụp xuống lạy như Thần. Vì khi cô đưa trả hồ sơ học sinh thì mình thấy cháu nhà mình được 9 điểm Toán. Chắc cả lớp đều chỉ có 9 hoặc 10. Thế mình mới nghĩ, cứ nghe các bố các mẹ khoe nhau con học lớp 1 được học sinh giỏi mà mình cười trừ là rất có lý. Lớp 1 cứ giỏi hết, lớp 2 cứ giỏi hết, nhưng đến lớp 5 không đánh vần nổi chữ cái. Học thế mới gọi là học chứ. Xã hội chủ nghĩa muôn năm!
  3. Hết thi rồi, quay trở lại học bình thường. Hôm rồi, cháu thắc mắc "Cháu viết đẹp thế mà cô chỉ cho cháu 9 điểm là sao?" hoặc "Cháu làm đúng hết toán mà cô cũng chỉ cho cháu 9 điểm là sao?". Mình đành phải nói "Chắc là vì con viết chưa sạch sẽ". Khổ lắm. Ngày xưa, mình học lớp 1 phải viết bút chì nguyên kỳ học đầu tiên. Sau đó mới tập viết bút mực. Nay, không biết có phải là quy định của Bộ đối với lớp chuẩn cấp quốc gia loại I không, mà cháu mình sau 2 tháng viết bút chì đã phải viết bút mực rồi. Bút chì sai còn tẩy. Bút mực tẩy bằng mắt à? Tư thế cầm bút còn chưa thạo. Nhoe nhoét là chuyện thường ngày ở huyện. Nét thanh nét đậm chưa rõ là điều hết sức bình thường. Cô cũng có cầm tay được từng đứa để luyện cho nó cầm bút đúng cách đâu. Thế nên, bạn hãy đừng phiền lòng nếu con bạn chỉ được 7 điểm môn tập viết. Đến cả 4 cũng chẳng nên sợ. Bạn hãy mắng nó nếu nó không  viết tý nào. Đấy là còn chưa kể, ngoài việc trừ điểm bẩn, cô còn trừ điểm nói chuyện trong các bài tập viết, hay thậm chí bài toán, nữa kia. Một quan điểm hoàn toàn mới!
  4. Cách đây hơn tuần, cháu "khoe" hôm nay được điểm 2 môn Toán. Giật mình xem vở. Cháu mới chỉ viết đề bài, chứ chưa hề làm tý nào. 2 điểm là đúng rồi. Chắc là mải chơi. Mình giận tím mặt. Hỏi đi hỏi lại, cháu chỉ bảo "Các bạn ý học thuộc lòng nên làm nhanh, cháu đếm tay nên  làm lâu hơn". Rồi lai hỏi chuyện vì sao lúc cuối giờ các bạn nhắc lại lời gì đó của cô mà con chỉ chăm chăm mặc áo ra khỏi lớp, cháu  lại bảo "Các bạn đọc phép tính trong phạm vi 8". Thế là băn khoăn của mình được giải đáp. Hóa ra là, cô đã phát cho từng học sinh một cái bảng các phép tính +/- trong phạm vi 10 và bắt các cháu học thuộc lòng hết. Cháu mang về nhà nhưng mẹ cháu chả hiểu ý của cô là gì nên mang cất đi. Lại nhớ ngày xưa khi mình học bảng cửu chương. Mình nhớ rất rõ mình học bảng cửu chương từ năm học lớp 3. Nghĩa là tới lúc đó, mình đã có ý thức rất rõ về học hành. Mình cũng đã quen mặt các con số. Mình cũng đã thuộc lòng các phép tính +/- và nguyên tắc giải các bài toán. Chưa kế bảng cửu chương được in khắp các bìa 4 của mỗi cuốn vở, mở ra là thấy, nhìn suốt ngày nên học thuộc lòng thuận tiện hơn. Đằng này, các cháu mới vào lớp 1 được hơn 2 tháng. Các cháu còn chưa có ý thức học hành, còn chưa biết nguyên tắc hay thuật toán là gì. Thế mà cô bắt các cháu học bảng cửu chương +/-. Mà số lượng các phép +/- tăng lên theo phạm vi. Tối đó, mình vừa dạy cháu học thuộc lòng các phép tính, trong lòng vừa căm phẫn mà không biết tỏ cùng ai. Nó học 1 hồi rồi tẩu hỏa nhập ma. Nói thật, có cho mình học mình cũng tẩu hỏa nhập ma chứ nói gì đến đứa 6 tuổi. Tính đến hôm nay đã khoảng gần 10 ngày, hầu như ngày nào mình cũng bắt nó đọc "phép cộng trong phạm vi 8", rồi "phép trừ trong phạm vi 5", rồi v.v..., nhưng ngày nào nó cũng không thuộc được hết. Đọc một hồi, nó tuyên bố "2+4=8". Mình lại phải tìm thuật toán trong cách học thuộc lòng ấy, nhưng cũng không ăn thua. Nó vẫn lẫn lộn như thường. Mà vì như thế, nên mỗi khi làm toán ở nhà, nó lại không chịu nhớ, mà giở ngón tay ra đếm. Đếm ngón tay là phương pháp mình dạy nó từ trước, giống như ngày xưa mình học. Hò hét mãi rồi mình cũng tặc lưỡi "nó dùng phương pháp đếm tay là khoa học, không cần phải nhớ mà kiểu gì cũng làm được". Thế là tối nay, bỏ qua cái phương pháp "lởm" của cô, mình dạy nó thêm 1 chiêu nữa: đổi vế và đổi dấu của số để tìm được số trong ô trống. Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng sơ qua thì nó cũng hiểu. Số là thế này nhé. Khi nó gặp phải con toán "2+3+???=9", nó có thể tính "2+3=5, rồi 5+???=9" và từ bảng cửu chương hoặc từ tay nó có thể tìm được đáp án. Nhưng nếu là con toán "2+???+3=9" thì nó chả biết làm thế nào, mặc dù cách làm y hệt như trên, nhưng nó không thuận vì ??? lại đứng giữa. Khó hơn nữa là con toán "2+???-5=1". Nếu ở trên, mình có thể dạy nó mặc dù ??? ở giữa, ta vẫn có thể lấy 2+3 trước, rồi lấy số đó +???=9, thì ở dưới mình không thể áp dụng quy tắc đó được. Nó sẽ lấy 2-5, mà ở lớp 1, phép trừ này không thể thực hiện được. Mình đành phải dạy nó thế này "nếu có dấu trừ đằng trước số cuối cùng" thì con phải bắt đầu từ số bên phải dấu =, nghĩa là số 1. Giờ 1 ngón tay lên. Vậy số mấy -5=1? Khi -5, 5 ngón tay giơ lên của con phải cụp xuống. Vậy trước khi -5, 5 ngón tay ấy phải được giơ lên. Thế tức là có 6 ngón tay được giơ lên. Vậy 2+???=6? Ta tìm số trong ô trống bằng cách này. Có ai đọc xong phần giải thích của mình mà hiểu ngay thì mình chết liền. Sau 2  buổi hì hục với cháu như thế, tối nay mình đã quyết định thay bằng nguyên tắc mới. Nghĩa là, rất khoa học, mình dùng cách đổi vế và đổi dấu của số. Mình chỉ cần chia ra làm 2 loại: đằng trước ô trống (???) là dấu + hoặc -. Nếu là dấu + (có hẳn dấu + trước số hoặc không có dấu gì), đổi hết các số còn lại từ vế trái sang vế phải và đổi dấu cho các số đó (dấu + thành - và ngược lại). Nếu là dấu -, đổi vế của ô trống sang vế phải, đổi dấu của ô trống để dấu - biến thành dấu +, đổi các số vế phải sang vế trái và đổi dấu cho các số đó. Như thế trong mọi tình huống đều có thể tìm ra đáp án. Quay lại 3 ví dụ trên. 2+3+???=9. Đằng trước ô trống là dấu +. Vì thế, đổi vế và dấu của 2 và 3. Như vậy, ô trống = 9-2-3. Thế là dùng tay đếm ra luôn. Đến con 2+???+3=9 cũng vậy. Áp dụng quy tắc như trên. Đến con 2+???-5=1 cũng áp dụng quy tắc trên, vì đằng trước ô trống vẫn là dấu +. Ví dụ mới, 2-???+4=5. Đằng trước ô trống  là dấu -. Áp dụng nguyên tắc đổi ô trống sang vế phải, đổi số 5 sang vế trái. Đổi dấu của 2 số này. Như vậy, ô trống = 2+4-5. Tự bản thân mình cảm thấy cách này là ổn. Mới dạy qua cho cháu, nó vẫn còn đang hơi lẫn lộn vì dấu + hay - trước ô trống. Nhưng mình tin, qua vài buổi, nó sẽ áp dụng công thức này cực ngon để giải các thể loại điền số vào ô trống. Mới đó mà nó đã tự tin nói với mình "Mai cháu sẽ làm theo cách này để giải các bài toán".
Thôi, dài quá rồi nhỉ? Mình chỉ định bụng khoe hệ thống điểm của VN thôi, mà dài dòng sang cả cách dạy con. Nhưng mà thế cũng được, cho hợp với tiêu đề. Ai đọc đến đây mà thấy dài quá rồi thì thôi không phải đọc những từ sau nữa nhé! Hé hé.

----------------------------------
chi and cubi

Dạy học lớp 1 (3)

Hôm nay là ngày thứ hai phải dạy cháu tập  xé dán, bực mình quá nên phải ngồi viết ra đây những gì cần phải dạy trẻ con trong cái môn mà đáng lẽ các cô giáo mầm non phải dạy này.
Trước khi học lớp 1, trẻ được học xé dán, cứ nhìn vào hình mà xé thôi chứ không có định lượng gì. Với lại, cô giáo bảo học sinh phải xé bằng đầu ngón tay. Chấm hết. Ừ thế nên trẻ, khi được bảo xé, là xé tung trời. Nhất là với những đứa trẻ tâm hồn treo ngược cành cây như cô cháu mình.
Lên lớp 1, trò xé dán này phải khoa học hơn 1 tý. Đầu tiên họ hướng dẫn trẻ xé 1 hình vuông hoặc hình chữ nhật. Nhưng phải dùng thước kẻ và bút chì để tô đậm hình, rồi thì xé. Đấy là sách bảo. Còn cô nói gì thì mình không biết. Nhưng mình thấy để trẻ xé và dán khoa học hơn, người lớn phải hướng dẫn chúng những thứ như thế này:
  1. Bắt đầu đánh dấu hình để vẽ từ một trong bốn góc giấy. Thường thì chiều ngang hay chiều dọc của giấy cũng phải bớt đi ô ngoài cùng. Nhưng nếu hàng ngoài cùng ấy mà đủ diện tích như các ô khác, nên nói trẻ tận dụng không gian đó, vừa tiết kiệm giấy, vừa tiết kiệm công xé (ít nhất là 1 cạnh), vừa tránh cho trẻ không phải xé từ cạnh nhỏ, vì cạnh nhỏ thường khó xé hơn nhiều so với cạnh to.
  2. Sau khi đánh dấu hình, trẻ sẽ gập 4 cạnh của hình để chuẩn bị xé. Hãy hướng dẫn trẻ bắt đầu với 1 điểm đầu của cạnh, nhẹ nhàng vuốt cho thẳng hàng rồi cuối cùng mới vuốt thật sắc nét cạnh đó. Càng sắc nét sau xé càng chuẩn. Nhưng, chỉ vuốt phần trẻ định xé thôi, chứ không phải vuốt thẳng 4 cạnh cho đến tận cùng của cả tờ giấy to, vì như thế sau không dùng được phần giấy còn lại nữa, rất lãng phí. Đồng thời, nên hướng dẫn trẻ xé cạnh nào trước/sau để có thể tách được mẩu giấy cần xé ra khỏi cả tờ giấy màu to càng sớm càng tốt. Điều dở hơi này mà quan trọng phết, vì trẻ chưa có ý thức giữ giấy màu cho lần sau, nên thường thì chúng làm nhàu nát ngay phần giấy còn chưa dùng.
  3. Từ hình vuông hay hình chữ nhật đó, thường là trẻ sẽ phải xé hình tròn, hoặc bầu dục. Đoạn này mới khó. Sách dạy bắt đầu bằng việc xé chéo 4 cạnh, tùy ý chứ không cần bằng nhau, và xé uốn 8 góc tù đó sao cho tròn. Nhưng trẻ, nói thật, chả biết làm đâu, nếu cứ đọc theo hướng dẫn ấy, nhất là với những góc vô cùng bé thế, chỉ sểnh ra là thay vì tròn, nó sẽ lẹm hẳn vào trong. Mà tròn thì ai gấp lại được. Cho nên, theo mình, bạn nên dạy trẻ dùng bút chì để vẽ các đường vòng cung ở 8 góc đó, mà là những đường vòng cung lồi. Sau đó, dạy trẻ cách xé sao cho ít lẹm nhất.
  4. Xé thế nào thì ít lẹm nhất? Xin thưa, trước hết nên để dành cho trẻ ít móng tay. Bố mẹ hay cắt tịt móng tay của trẻ đi, vì trẻ đi ra ngoài hay nghịch bẩn, sợ cho vào mồm sẽ mang mấy bạn giun vào theo. Nhưng đó là thời ngày xưa, khi xà phòng diệt khuẩn cũng là 1 thứ xa xỉ. Giờ thì lifebouy đó, diệt tới tận 99% vết bẩn, lo gì, mà rẻ như bèo. Lại còn có cả Fugacar "Giờ thì mình biết cách diệt trừ giun như thế nào rồi". Chưa kể các công cụ khác để diệt khuẩn cho con cũng vô khối. Đành rằng không nên để con có móng tay quá dài, trẻ con chơi với nhau, cáu quá xược vào mặt bạn cũng khổ, nhưng ít nhất, nên để cho chúng 1 ít (rất ít cũng được) móng tay ở ngón cái và ngón trỏ cả 2 bàn tay. Có cái này rồi, việc xé những khúc quanh cực nhỏ vẫn có thể xử lý được. Nguyên tắc ở đây là, 2 ngón cái tiếp xúc nhau ở mặt trên, 2 ngón trỏ tiếp xúc nhau ở mặt dưới. Càng sát nhau càng tốt. Và tiếp xúc bằng móng, không bằng phần thịt tay. Cứ thế, 1 tay lên, 1 tay xuống tại vị trí cần xé, nhích từng tý một, đảm bảo không bao giờ bị lẹm vào trong. Chẳng may mà vẫn lẹm, nhanh chóng đặt móng tay đè lên chỗ lẹm mà xé tiếp theo vòng cung đã vẽ. Mình đã để cô cháu làm thử và thấy kết quả thật mỹ mãn.
Thế thôi nhờ. Hy vọng kinh nghiệm tý ty này của mình cũng giúp các mẹ không "vật lộn" với các bài học của con. Chứ nói thật, các cô mẫu giáo chả dạy gì đâu, trừ các trường học "chất lượng cao" hoặc quốc tế.
******************
(Bài này bắt đầu viết từ 19/11 mà hôm nay mới hoàn thành, khổ)

----------------------------------
chi and cubi

Dạy học lớp 1 (2)

Như đã hứa, hôm nay mình lại lẩn thẩn viết mấy dòng về chương trình giáo dục cho học sinh lớp 1. Mình yêu thích toán học, nên mình sẽ nói về toán trước.
Nhưng trước khi "nhặt sạn" trong các sách vở lớp 1 mà cô cháu có được và vẫn thực tập hàng ngày, mình lăn tăn 2 điểm.
Điểm thứ nhất là, giáo viên nên dạy học sinh những phép tính đầu tiên như thế nào. Ví dụ như, 1 + 2 = 3. Ngày xưa, cô giáo dạy mình theo 2 cách: (1) là giơ ngón tay, nghĩa là, đầu tiên giơ 1 ngón, sau giơ thêm 2 ngón nữa, tổng cộng là 3 ngón, cứ thế học đến tận số 10, còn (2) là dùng bàn tính gẩy (hay còn gọi là bàn tính gỗ, tiếng anh là abacus). Nhưng ngày nay, hình như các cô giáo không dạy thế. Mình thấy cô cháu về nhà cứ lẩm nhẩm đọc "một cộng hai bằng ba" và "hai cộng một bằng ba" nhưng khi được hỏi thì không biết 2 số ba ấy giống nhau. Mình đem chuyện này hỏi cô giáo, thắc mắc rằng cô đã dạy cháu như thế nào, trên cơ sở khoa học gì, thì cô bảo "Chúng nó học thuộc lòng đã là may lắm rồi". Mình ớ người, chuồn thẳng. Và mình đã hiểu vì sao cháu mình, nếu không học thuộc lòng "hai cộng ba bằng năm" thì nhất định không thể làm được bài. Và mình mạn phép cô giáo dạy cháu bằng cách giơ ngón tay. Rồi cũng ổn, vì ngoài phép tính 2+3 nó còn biết tất cả các phép tính khác trong phạm vi 10. Thế nhưng, lại nhưng, rất khổ, cô cháu mang thói quen tính tay lên trên lớp, và bị cô mắng "Ai cho giơ tay. Phải đọc thuộc nhẩm trong đầu cơ mà". Sặc. Trẻ con mới vào lớp 1, trong đầu nó còn chưa có ý tưởng gì về chuyện học hành, những thứ sờ sờ trước mặt nó nó còn chả nhớ, lại bảo nó tự hình dung trong đầu các con số và phép tính rồi nhớ. Chắc thế hệ mình ngày xưa ngu hơn nên giáo viên không dám đặt cược vào trí nhớ của học sinh. Hoặc là ngày nay các cô giáo đặt niềm tin "quá đà" vào tỷ lệ DHA có trong sữa mà trẻ con uống hằng ngày.
Điểm thứ hai là, giáo viên phân biệt thế nào là dấu nhỏ hơn, thế nào là dấu lớn hơn cho học sinh lớp 1. Lẽ thường, ta sẽ nói, < là dấu nhỏ hơn, > là dấu lớn hơn. Đúng. Vì sao? Vì ta mặc định nói phép toán đó từ trái qua phải. Ví dụ như, với phép toán 2 < 5, ta sẽ nói "hai nhỏ hơn năm" chứ chẳng ai nói "năm lớn hơn hai". Nhưng đúng ra ta nên dạy trẻ cả hai phía, nghĩa là, "năm lớn hơn hai" cũng đúng. Nghe thì có vẻ dở hơi, nhưng mình đã gặp trường hợp phép toán này:
Điền dấu <, > vào ô trống, và cụ thể là 2 (...) 5. Cháu mình lẩm nhẩm "hai nhỏ hơn năm" và điền dấu < vào. Tuyệt. Nhưng đến phép toán này, 5 (...) 2, cháu mình vẫn lẩm nhẩm "hai nhỏ hơn năm" và điền dấu < vào. Sai toét.
Vì thế, mình đã dạy nó rằng "dấu < hay > đều có 2 phía, phía bên nào có số bé hơn thì bên đó có 1 điểm, phía bên nào có số lớn hơn thì bên đó có 2 điểm, và chúng ta bao giờ cũng bắt đầu viết dấu </> ở bên có số lớn hơn. Và rằng, a<b nghĩa là b>a.
Mình cũng chả biết thế có được gọi là cơ sở khoa học để trẻ suy luận toán hay không. Ít nhất thì cô cháu mình, khi nhớ được logic đó, cũng làm đúng được mấy phép tính trên.

Lại phải để đến lần sau mới đề cập được mấy bài toán lớp 1 vì khuya rồi. Nhưng nghĩ đến chuyện giơ ngón tay để học, mình lại nhớ đến cách giơ ngón tay. Cái này hay ra phết. Ông thày mình có nói "Người VN bọn mày bao giờ cũng giơ ngón trỏ lên đầu tiên, rồi ngón giữa, áp út, út và sau cùng là ngón cái. Thế nhưng, đến khi giơ ngón giữa lên, ngón cái phải cố chòi ra để giữ ngón áp út và út, vì có lỗ hổng ở ngón trỏ và giữa. Nếu ngón cái không đủ dài thì rất có thể ngón út cũng sẽ nhảy dựng lên cùng với ngón áp út. Bọn tao luôn giơ ngón út lên đầu tiên, lần lượt về ngón cái. Như thế, ngón cái sẽ giữ dần những ngón gần với mình nhất, đảm bảo giữ chắc hơn". Mình làm thử và thấy thế thật. Thế là mình áp dụng cho cô cháu gái. Không biết có phải như thế là không yêu nước không, nhưng nếu có bạn nào thử mà cũng thấy thế thật thì hoàn toàn có thể mang về nhà dạy cho con cháu nhé, freeware, mình chả phàn nàn gì đâu.

----------------------------------
chi and cubi

Dạy học lớp 1 (1)




Mình có cô cháu gái năm nay vào lớp 1. Cái sự vào lớp 1 thì thôi rồi là chuyện. Nhưng mình tạm gác cái đó sang 1 bên, có thể là 1 dịp khác sẽ nói. Cô cháu gái đã học được 2 tháng rồi. Và mình thấy có rất nhiều thứ phải dạy cháu.

Đầu tiên là phải dạy cháu thế nào là đi học lớp 1. Đi học lớp 1 khác đi mẫu giáo nhiều  lắm. Không phải lúc nào thích đến là đến, thích về là về. Không phải thích ăn là ăn, thích chơi là chơi. Không phải thích mách cô giáo lúc nào là mách. Đi học lớp 1, cháu phải biết đến trường không sau tiếng trống, phải biết xếp hàng ôn bài trước giờ vào lớp, phải biết đứng lên chào cô hay hát theo bạn quản ca, phải biết làm bài không quá giờ, phải biết giữ trật tự khi còn trong giờ học. Và, cái lớn nhất cần dạy, đó là phải biết kiên trì.
Cô cháu mình tuyệt nhiên không có tính kiên trì. Hồi đầu chỉ cầm bút 5' là cháu kêu mỏi, cháu nhìn trước ngó sau, chực đứng lên, thích là viết, chả thích là thôi. Những bài tập viết đầu tiên, 2-3 dòng rồi nâng lên gần chục dòng, ngày nào cũng như ngày nào, đã luyện cho cháu biết điều này. Tuy nhiên, để cháu thực sự biết rằng mình đã đi học lớp 1, mình nghĩ phải cả năm.
Điều thứ 2 phải dạy cháu là cách cầm bút và dùng tẩy. Người lớn như mình mà bắt đầu viết một ngôn ngữ lạ, chữ không giống gà bới mình đi đầu xuống đất. Nữa là trẻ con. Người lớn phải xác định rằng khi trẻ con cầm bút, nó sẽ nhanh chóng mỏi tay và viết rất mờ. Nhưng vì bị mắng, chúng lại cố ấn để nét chữ thật đậm. Vì thế, hãy nhẹ nhàng xem chúng viết từng nét một, thấy thanh quá thì nhắc ấn đầu bút hơn, thấy đậm quá phải nhắc nâng ngòi bút lên một tẹo. Có thể phải hàng giờ bạn ngồi bên cạnh chúng và theo dõi từng nét bút. Thậm chí lúc nào cần phải thay đổi độ ấn, bạn cần có cái bút tương tự để viết ra, để chúng nhìn thấy được đậm đến thế nào là vừa. Dạy chúng tẩy cũng vậy. Không chỉ đơn giản là cầm cái tẩy lên và tẩy xoay 4 hướng. Với mỗi một nét bút viết sai, bạn cần phải chỉ ra cho chúng nét sai đấy là nét gì, là nét thẳng ngang, thẳng dọc, hay là đường cong. Và cầm tẩy nhẹ nhàng đưa theo đường của nét đó. Chúng có thể tẩy đi tẩy lại, nhưng vẫn phải theo những nét đó. Có như vậy, nét bút chì mới được xóa mờ hẳn, không làm sờn giấy, và tiết kiệm tẩy. Trẻ con cũng không mỏi tay vì phải ấn tẩy liên tục. Một điều nữa mình quan sát được, khi tẩy xong, trẻ thường vẩy phần rác tẩy (được tạo thành từ bột cao su làm tẩy, bột giấy và bột chì) vào người chúng, làm bẩn quần áo đang mặc trên người. Hãy nhắc trẻ vừa tẩy vừa thổi nhẹ rác tẩy ra ngoài, như thế người không bị bẩn, mà rác tẩy không tiếp tục quấn vào tẩy và tiếp tục chà xát trên mặt giấy, làm bản thân chỗ tẩy đen đi. Tốt nhất bạn nên nói điều này với trẻ ngay từ những ngày đầu tiên chúng dùng tẩy. Chứ để như mình bây giờ, sau 2 tháng mới phổ biến, thì không đem lại hiệu quả nhanh chóng, vì trẻ thường chưa ý thức được việc làm thế nào cho tốt mà chỉ biết làm theo thói quen từ trước.
Điều thứ ba bạn nên dạy trẻ là việc giữ gìn đồ dùng học tập của mình. Ở các trường tiểu học bây giờ, để tránh học sinh phải mang vác cặp nặng về nhà, các cô giáo thường để cho học sinh để (gần) hết sách vở ở lớp, dưới ngăn bàn mình học. Cho nên, học sinh không có thói quen sau khi hết tiết học cần phải bỏ hết sách vở vào cặp của mình và khóa lại. Chúng thường để ngay trên bàn. Chúng trêu đùa nhau, giấu sách vở của nhau đi, và như thế đương nhiên là mất. Chúng chưa có ý thức đó chỉ là trêu, và sách vở không phải là "nàng thơ". Sách vở rất có thể không bao giờ được nhìn thấy nữa. Cháu mình đã bị mất 2 cuốn vở, bị bạn dùng giấy màu dán lên hết cả một cuốn vở khác. Cái thời mình đi học xa xưa quá rồi nên mình không thể tưởng tượng các cô giáo quản lý lớp thế nào, do đó không nhắc cháu về việc giữ gìn đồ dùng cá nhân. Sách vở là nạn nhân. Đồ dùng học tập khác còn là nạn nhân hơn. Nào là mất bút. Nào là mất tẩy. Nào là gãy bút. Nào là mất giấy màu, mất phấn, mất bảng, vân vân và không bao giờ kể hết. Dù gì thì chúng cũng là tiền. Nếu cứ vài ba ngày chúng lại mất ít nhất một thứ đồ thì mình tin rằng bà mẹ vĩ đại đến mấy cũng trở thành sư tử với con.
Nhân thể nói đến chuyện này, có một việc mà mình rất nên nói với trẻ con, đó là việc xin lại cô giáo những đồ dùng học tập bị cô thu. Nếu trẻ mang đồ dùng học tập ra chơi đùa trong giờ học, khả năng cô giáo tịch thu những đồ dùng đấy là trên 90%. Bất kể lầ đồ dùng của chính em đó hay là em đó "mượn" của em khác. Sau giờ học, nếu trẻ không có thói quen lên xin lại cô giáo, khả năng mất vĩnh viễn đồ dùng đó là 100,1%. Đó là trường hợp của cháu mình. Nó bị bạn "mượn" cục tẩy. Nó ngố đến mức không dám đòi lại. Và thế là nó nhìn cô "tịch thu" cục tẩy ngay trước mắt. Vẫn không dám nói gì. Cô đút túi quần. Về nhà nó than vãn với mình để mình không phải "trừng phạt" nó. Mình bảo mai đến lớp xin lại cô cục tẩy, nói "bạn A bị cô tịch thu tẩy, nhưng đó là tẩy của em bạn ý cầm ra chơi, cô cho em xin lại". Nhưng nó nhận được một câu trả lời gọn lỏn "Cô không còn cục tẩy đó nữa". Cục tẩy đó giá 3000. Trong nhiều thứ đã mất, có 2 cái tẩy. Mà lớp nó có đến 40 học sinh. Mình nghĩ, nếu mình làm cô giáo lớp 1 được 5 năm, khéo có lẽ mình đã được cả 1 cửa hàng văn phòng phẩm.
Giờ thì mình tạm khép lại những "kỹ năng sống" nên dạy trẻ lớp 1 tại đây. Số sau sẽ là những "hạt sạn" của chương trình giáo dục lớp 1 mà cho mình đi từ ngạc nhiên này đến sửng sốt kia.

----------------------------------
chi and cubi